Biografie

Biografie

Wie is Arend van Dam?

Schrijfkamer

Ik…

Mijn naam is Arend van Dam. Ik ben op 24 juni 1953 geboren in Maassluis. Mijn vader was vrachtwagenchauffeur. Lange tijd heb ik gedacht dat ik dat ook zou worden. Een vrachtwagenchauffeur is een ontdekkingsreiziger.
Ik hield van lezen. Mijn lievelingsboeken gingen over indianen of over ontdekkingsreizen. Indiaan kun je alleen maar zijn als je als indiaan geboren bent. En dus ging ik op reis. Reizen betekent: avonturen beleven, mensen ontmoeten en verhalen opdoen.
Veel van mijn boeken spelen zich af in andere landen: Suriname, de Antillen, Canada, Japan, Tanzania, Mexico, Turkije, Marokko…

Ik reis ook graag in de tijd. Dat doe ik door boeken te lezen over vroeger. Maar ik ga ook actief op zoek naar sporen uit het verleden. Neem mijn lievelingskasteel: Het Muiderslot. Ik ben in alle kelders geweest. En op alle zolders. Ik heb alle boeken gelezen die ik kon vinden. Ik las over graaf Floris de Vijfde. Hij bouwde het slot in 1280. 
Hij was een graaf met veel macht. Met graaf Floris liep het slecht af. Hij maakte ruzie met zijn vrienden. Hij nam hen hun kastelen af. Op een dag werd graaf Floris vlakbij zijn eigen Muiderslot in de val gelokt. Hij vond de dood in een greppel.
Een fijn verhaal voor een kinderboek? Ik vond van niet.
Had die graaf geen kinderen waarover ik kon schrijven? Ja, hij had een zoon. Die zoon heette Jan. Graaf Floris wilde zo graag meer macht dat hij zijn zoon Jan naar Engeland bracht. Hij gooide het op een akkoordje met de Engelse koning. Jan mocht met een echte prinses trouwen!
Had graaf Floris misschien nog meer kinderen? Ja, een bastaardzoon: Witte van Heusden (Zijn moeder was Ada van Heusden, een gravin waarop graaf Floris stiekem een poosje verliefd was.). Deze Witte was de perfecte hoofdpersoon voor mijn boek: Onder vuur.

Zo schrijf ik mijn boeken: ik ga op reis, ik ga op zoek naar  een verhaal; het liefst een verhaal waarin een kind de hoofdrol speelt. In Onder Vuur is dat Bregje, een meisje dat in 1627 werd gevonden voor de poort van de stad Groenlo. Haar vader was overgelopen naar het leger van de Spanjaarden. Waarom?

Schrijven is vragen bedenken. En vervolgens de antwoorden zoeken die bij die vragen horen. Schrijven is nieuwsgierig zijn. Daarom raak ik vast nooit uitgeschreven.
Hoe vond Toetanchamon het om koning te worden van Egypte? Hij was pas negen!
Waarom heeft Abel Tasman Nieuw-Zeeland ontdekt, maar durfde hij er niet aan land te gaan?
Waarom werd 200 jaar geleden een Frans kind van zes koning van Nederland? Waarom duurde dat maar één week? En waarom kent niemand dit verhaal?
Het is lang niet altijd nodig om over al die gebeurtenissen en al die historische figuren dikke boeken te schrijven. Vaak komen ze terecht in de 50-verhalenbundels die ik maak samen met illustrator Alex de Wolf:
– Lang geleden…
– In een land hier ver vandaan…
– Overal en ergens…
– Een hele kunst…
– Voorbij de horizon…
– Nu of ooit…
Of in 10-verhalenbundels die worden geïllustreerd door Georgien Overwater:
– Leve de koning!
– Avé, Caesar!

Hij…

Van Dam debuteerde in 1989 bij Van Goor met zijn Pietenboek.
De auteur zegt hier zelf over: ‘Ik ben al mijn hele leven een onverbeterlijke wereldverbeteraar. Toen dacht ik dat het cultureel erfgoed in ons land een klein duwtje nodig had in de richting van gekleurde pieten. En eigenlijk is dat altijd zo gebleven: het begint met een thema, daarna dient het verhaal zich aan.’

Als Arend van Dam in de voetsporen van zijn vader was getreden, was hij vrachtwagenchauffeur geworden. De stap naar de wereld van het kinderboek lijkt groot. ‘Maar,’ zegt Van Dam,’ als schrijver doe ik precies hetzelfde: de wereld ontdekken.’

‘Ik hou van verhalen. En verhalen zijn er in overvloed. Er is weinig fantasie voor nodig om die verhalen op te tekenen. Het is een kwestie van goed kijken, luisteren en interpreteren.’

‘Veel verhalen liggen te wachten onder dunne laagjes stof. Een keer blazen en ze komen snel tot leven. Voor andere verhalen moeten verre reizen worden ondernomen. Daar komt het echte graafwerk aan te pas. In die zin zie ik mezelf als een archeoloog van het immaterieel erfgoed.’

‘Dat ik ondertussen wordt gezien als een schrijver van informatieve kinderboeken zit me wel een beetje dwars. De verhalen staan voorop. En dat er wat informatie in verstopt zit, had ik liever willen verzwijgen.’

Zelf vindt de schrijver dat zijn werk niet in eerste instantie informatief is. ‘Ik schrijf de verhalen achter de waar gebeurde verhalen. Die verhalen zijn er al. Ik probeer er nieuwe woorden aan te geven. Is dat educatief? Nou ja, vooruit dan maar. Dan ben ik maar die thematisch ingestelde schrijver die kinderen probeert iets bij te brengen over de wereld.’

In 2007 kreeg Arend van Dam zijn eerste ‘Tip van de Kinderjury.’ Voor Onder vuur een boek over de 80-jarige oorlog in Groenlo. (Uitgeverij Leopold)
In 2008 ontving hij voor Lang geleden… de geschiedenis van Nederland in 50 voorleesverhalen een zilveren griffel. De verkoop van dit boek heeft sindsdien een grote vlucht genomen. Er werden meer dan 100.000 exemplaren verkocht.
In 2013 ontving hij samen met illustrator Alex de Wolf uit handen van Eppo van Nispen tot Sevenaer van het CPNB een Gouden Boek voor Lang geleden…

‘Ik zal er eerlijk over zijn,’ zegt de auteur. ‘Ik ben van plan dit succes tot het eind van mijn schrijverschap uit te buiten. Hoeveel onderwerpen lenen zich niet voor deze voorleesverhalenformule?

Gouden Boek